ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(1303 -1273 ق)، مترجم. در سال 1290 ق كه ناصرالدین‏شاه براى نخستین بار به اروپا مى‏رفت، حكیم‏الممالك كه از همراهان او بود، فرزندش رحیم را براى تحصیل علم در لندن گذاشت، وى پس از پنج سال به ایران بازگشت. به مناسبت ترجمه‏ى كتاب «تاریخ ایران و سلنطت قاجاریه»، ناصرالدین‏شاه به او لقب فرزانه داد كه بعدها این لقب نام‏خانوادگى ایشان شد. وى در جوانى درگذشت. از آثار او: ترجمه‏ى كتاب «تاریخ ایران و سلطنت قاجاریه» تالیف مارخام؛ ترجمه‏ى «سفرنامه دكتر هنرى لانسدل» انگلیسى به تركستان و خیوه و بخارا؛ ترحمه‏ى «نامه‏هاى متبادله میان ژنرال كوفمان روسى كلمران تركستان و امیر شیرعلى خان پادشاه افغانستان (55 نامه)».
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / ادبیات و کتاب